Hoe het Trek WorldTour-team voor vrouwen ontstond

In 2018 draaide de wereld van Lizzie Deignan nog om cijfers. Elke hartslag, elke watt, elke gram werd geregistreerd, geoptimaliseerd en geanalyseerd.

Deignan behoorde dat jaar tot beste drie wielrensters ter wereld. Ze had olympisch zilver behaald, was wereldkampioen en één van de meest succesvolle rensters van het vrouwenpeloton. In de lente van 2018 liet ze weten zwanger te zijn van haar eerste kind.

Zwangerschappen volgen geen trainingsschema’s, maar zetten je lichaam op zijn kop. Spieren worden minder sterk en het bloedvolume neemt toe. Een lichaam dat tot dan toe getraind is in efficiënt energieverbruik, begint nu naar eigen goeddunken energie te spenderen om nieuw leven te creëren.

De professionele wielersport had nog geen stappenplan voor wat er nu zou moeten gebeuren. Zwangerschapsclausules in een contract bestonden nog niet, er was simpelweg nog geen blauwdruk voor vrouwen die zowel een sportcarrière als een gezin nastreefden. Er was wel de ongeschreven regel: als je zwanger werd, stopte je met sporten.

Het team waar Deignan destijds voor reed, en dat mede dankzij haar inbreng één van de meest dominante ploegen ter wereld was geworden, stond totaal niet stil bij een eventuele comeback. Het team bood haar een zo mager contract dat ze er amper van zou kunnen rondkomen. Officieel werd ze niet ontslagen, maar feitelijk werd ze aan haar lot overgelaten.

"Het was een hele moeilijke tijd," zegt Deignan daarover. "De reacties van mensen die me alleen als wielrenster zagen – collega-rensters, familieleden – gaven me het gevoel dat ik hen had verraden.”

“Ik miste iemand die begreep dat ik niet alleen wielrenster was, maar ook gewoon een mens, een moeder, en die me daarin kon steunen."

Dus bleef ze trainen. Officieel op zelfstandige basis, uit gewoonte, en voortbordurend op geloof in zichzelf, als renster zonder team en als aanstaande moeder.

In hetzelfde jaar, 2018, bezocht Chad Brown, financieel directeur van Trek, vrouwenkoersen in heel Europa. Ook hij zag wat wijd en zijd zichtbaar was, maar waar tegelijkertijd maar amper erkenning voor bestond: de gigantische kloof tussen het mannen- en vrouwenwielrennen. 

Trek was op dat moment hoofdsponsor van het Britse Trek-Drops team, een onafhankelijk initiatief met beperkte middelen dat het vrouwenwielrennen vooruit wilde helpen. Dankzij dit team konden tal van rensters wielrenster blijven en werd de zichtbaarheid van de sport groter. Het nam echter de structurele tekortkomingen in het vrouwenwielrennen niet weg, en via enkel sponsoring zou dat ook nooit gaan gebeuren.

Lage lonen. Weinig personeel. Rensters die croissants van bij de lunch in hun achterzakken propten om later ook nog een beetje diner te hebben. Er was talent genoeg maar het ontbrak aan investeringen.

Chad Brown zag evenwel niet zozeer de problemen als wel de mogelijkheden. Als het vrouwenwielrennen nog zo in de kinderschoenen stond, dan zou een bedrijf dat er de schouders onder wilde zetten, snel veranderingen ten goede teweeg kunnen brengen.

Brown klopte bij John Burke aan met de vraag of die wist wat er speelde in het vrouwenwielrennen.

Daarop besloot het Trek-management dat het bedrijf meer kon en moest doen. In plaats van alleen maar een team te sponsoren, zou Trek een eigen WorldTour-team voor vrouwen uitbouwen, eentje dat qua ondersteuning, materiaal en respect gelijkwaardig zou zijn aan dat voor mannen.

Voorwaarde was wel de juiste renster om een team omheen te bouwen.

Toen Trek Lizzy Deignan benaderde, was ze acht maanden zwanger. Er werd niet gevraagd naar wedstrijdgewicht of naar trainingsgegevens, maar wel hoe zij haar terugkeer in de wielersport voor zich zag.

"Vanaf het eerste contact werd ik behandeld als een van de beste rensters ter wereld", aldus Deignan. "Ze gingen ervan uit dat mijn comeback dat zou weerspiegelen."

Als teammanager koos Trek voor de voormalige Duitse profrenster Ina Yoko Teutenberg, een jarenlange voorvechtster van het vrouwenwielrennen. Samen zochten ze het eerste complete Trek-Segafredo Women-team bij elkaar. 

“Er was meteen wederzijds respect.”

Het vertrouwen van haar werkgever gaf Deignan de nodige ruimte om onbekend terrein te verkennen. Twintig jaar lang had haar leven aaneen gehangen van cijfers en logica. Iedere keuze, van trainingsblokken tot wedstrijdkalenders en hoogtestages, had in het teken gestaan van optimaal presteren. Haar eerste zwangerschap had haar een nieuwe weg getoond.

“Moeder worden was de eerste emotionele beslissing die ik in twintig jaar had genomen,” zegt ze. “Het was een bevrijding.”

Tegelijkertijd was de zwangerschap ook spannend. Er was geen handleiding voor vrouwen die én moeder én topsporter wilden zijn. Geen voorbeelden om op terug te vallen. Geen artsen of coaches die haar konden vertellen wat veilig was. Ze leerde op basis van intuïtie en van tegenspraak: ze liet haar moeder en zus adviseren (“leg jezelf in watten”) en ze liet Google adviseren (“doe het niet”), en volgde uiteindelijk haar eigen innerlijke stem die zei dat ze door moest gaan.

In maart 2019, minder dan een jaar na de geboorte van haar dochter Orla, spelde Deignan opnieuw een rugnummer op. Een paar maanden later won ze een etappe en het eindklassement in de Tour of Britain voor vrouwen, en liet ze zien dat niets aan vorm en focus had ingeboet.

In de twee daarop volgende seizoenen groeide Deignan uit tot een van de meest constante rensters in het peloton en werd ze het gezicht van Trek–Segafredo Women. In 2020 won ze de eindrangschikking van de WorldTour voor vrouwen en een jaar later behaalde ze de grootste zege uit haar wielercarrière in de allereerste editie van Parijs-Roubaix voor vrouwen.

120 Jaar na de eerste uitgave voor mannen reden ook vrouwen de beroemdste en meest beruchte eendaagswedstrijd in de wielersport, een historisch moment in het vrouwenwielrennen. Deignan viel vroeg aan en soleerde liefst 80 kilometer lang over de kasseien naar een onbetwiste overwinning.

Bij de terugkeer van Deignan in het peloton was haar lichaam veranderd. De controle die ze ooit zo had gekoesterd, was verdwenen en er was iets anders voor in de plaats gekomen. Het was onbestemder, maar wel menselijker.

"Het moederschap heeft mijn perspectief veranderd", zegt Lizzie. "Ik was voortaan oprecht blij als ik een wedstrijd won. Voordien had ik altijd alleen maar opluchting gevoeld."

Het moederschap had korte metten gemaakt met de tunnelvisie waaraan ze vroeger zo gewend was. Na de geboorte van haar tweede kind werd Lizzie wegkapitein bij Trek, een mentor voor wie intuïtie minstens zo zwaar woog als vermogensdata-bestanden.